Czym jest krytyka?
Krytyka jest jednym z najbardziej naturalnych procesów poznawczych. To efekt działania rozumu, obserwacji, analizy i umiejętności wyciągania wniosków. Krytyka nie jest agresją, nie jest atakiem, nie jest próbą zniszczenia drugiej osoby. Krytyka jest formą myślenia. Jest sygnałem, że człowiek widzi, rozumie i potrafi nazwać to co działa i to co nie działa. To akt świadomości.
W zdrowym świecie krytyka jest narzędziem rozwoju. Pozwala ulepszać procesy, relacje, projekty i decyzje. Pozwala zobaczyć błędy zanim staną się katastrofą. Pozwala wyjść poza własne ograniczenia. Krytyka jest jednym z fundamentów inteligencji, bo wymaga odwagi, dystansu i zdolności do myślenia abstrakcyjnego. Człowiek który potrafi krytykować, potrafi też myśleć. Człowiek który potrafi przyjmować krytykę, potrafi się rozwijać. Każdy ma prawo do krytyki. To prawo wynika z wolności myślenia i wolności wypowiedzi. Krytyka jest naturalna jak oddychanie. Ludzie różnią się poglądami, doświadczeniami i wrażliwością, więc różnią się też oceną rzeczywistości. To nie wada. To dowód że żyją i myślą. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy krytyka zostaje pomylona z atakiem, albo gdy ktoś próbuje ją uciszyć, bo nie pasuje do jego obrazu świata. Problem pojawia się również, gdy krytyka zamienia się w krytykanctwo, bo krytyka ma sens jedynie wtedy, gdy jest inteligentna i zasadna.
Krytykę mylą z hejtem i agresją.
Współcześnie krytyka jest często wrzucana do jednego worka z hejtem. To wygodne, bo pozwala uniknąć konfrontacji z faktami. Jeśli ktoś powie, że coś jest źle zrobione, można go nazwać hejterem i zamknąć temat. Nie trzeba odpowiadać na argumenty. Nie trzeba nic zmieniać. Wystarczy przykleić etykietę i udawać że problem nie istnieje.
Ludzie mylą krytykę z hejtem z kilku powodów. Po pierwsze, nie potrafią odróżniać treści od emocji. Jeśli coś ich zaboli, uznają że to atak, nawet jeśli to prawda. Po drugie, mają niską odporność psychiczną i każda negatywna informacja wywołuje w nich lęk. Po trzecie, żyją w kulturze która promuje komfort, a nie rozwój. W takiej kulturze krytyka jest traktowana jak zagrożenie.
Ale jest też druga strona. Część ludzi nie myli krytyki z hejtem przypadkowo. Robią to celowo. To technika manipulacji. Jeśli nazwą krytykującego hejterem, mogą go zdeprecjonować i unieważnić jego argumenty. To sposób na uciszenie niewygodnych głosów. To sposób na utrzymanie kontroli. To sposób na ochronę własnego ego. W takich sytuacjach krytyka staje się zagrożeniem dla osób które nie chcą prawdy, tylko potwierdzenia własnych przekonań.
Osobowość unikająca (lękliwa).
Osobowość unikająca to typ człowieka który żyje w ciągłym napięciu. Bojąc się oceny, odrzucenia, konfrontacji i sytuacji w których może zostać skrytykowany. Dla nich krytyka nie jest informacją. Jest zagrożeniem. Jest sygnałem, że mogą stracić akceptację, relację lub poczucie bezpieczeństwa. Osoby unikające mają bardzo wysoki poziom wrażliwości na negatywne bodźce. Każde słowo odbierają jak cios.
Tacy ludzie często unikają sytuacji, w których mogą zostać ocenieni. Nie mówią co myślą, nie wchodzą w konflikty, nie bronią swoich granic. Wolą milczeć niż ryzykować krytykę. To prowadzi do frustracji, poczucia niesprawiedliwości i narastającego napięcia. Osobowość unikająca nie boi się krytyki dlatego, że jest zła. Boi się dlatego, że nie ma narzędzi, żeby sobie z nią poradzić. Krytyka dla osoby unikającej jest jak alarm. Uruchamia lęk, wstyd i poczucie zagrożenia. Dlatego reagują wycofaniem, usprawiedliwianiem się albo próbą uniknięcia tematu. Nie dlatego, że nie rozumieją treści. Dlatego, że nie potrafią znieść emocji, które ta treść wywołuje.
Drapieżnik.
Drapieżnik to zupełnie inny typ osobowości. To osoba dominująca, kontrolująca, często narcystyczna lub manipulacyjna. Drapieżnik nie boi się krytyki emocjonalnie. On boi się jej funkcjonalnie. Krytyka zagraża jego pozycji, władzy i wizerunkowi. Drapieżnik buduje swoją siłę na kontroli narracji. Jeśli ktoś go krytykuje, traci przewagę. A przewaga jest dla niego wszystkim.
Drapieżnik nie przyjmuje krytyki, bo krytyka odbiera mu autorytet. Dlatego reaguje atakiem, agresją, ośmieszaniem lub próbą zniszczenia osoby, która odważyła się powiedzieć prawdę. Drapieżnik nie walczy z argumentami. Walczy z ludźmi. Jego celem nie jest dialog. Jego celem jest dominacja. Krytyka jest dla drapieżnika zagrożeniem, bo pokazuje, że nie jest nieomylny. A nieomylność jest fundamentem jego pozycji. Dlatego drapieżnik zrobi wszystko żeby uciszyć krytykującego. Zaatakuje, zmanipuluje, odwróci role, a nawet zagra ofiarę. Wszystko po to, żeby nie dopuścić do sytuacji, w której ktoś podważy jego władzę.
Wyznawca psychologii pozytywnej.
Wyznawca psychologii pozytywnej to osoba, która żyje w świecie, w którym wszystko musi być miłe, lekkie i przyjemne. Krytyka burzy ten świat. Jest dla takiej osoby dysonansem poznawczym. Jeśli ktoś mówi że coś jest źle, to znaczy że psuje atmosferę. A atmosfera jest dla niego ważniejsza, niż prawda.
Taki człowiek wierzy, że negatywne emocje są złe, a pozytywne dobre. Dlatego krytyka jest dla niego czymś nieakceptowalnym. Nie dlatego, że jest agresywna. Tylko dlatego, że jest negatywna. Wyznawca pozytywności boi się krytyki, bo nie potrafi jej przetworzyć. Nie ma narzędzi do pracy z trudnymi emocjami. Dlatego reaguje obronnie. Mówi że krytyka jest toksyczna. Mówi że trzeba myśleć pozytywnie. Mówi że krytykujący ma problem. To mechanizm obronny. Jeśli nazwie krytykę toksyczną, nie musi się z nią mierzyć. Jeśli nazwie krytykującego negatywnym, nie musi słuchać jego argumentów. Psychologia pozytywna w swojej wypaczonej formie stała się narzędziem unikania rzeczywistości. A unikanie rzeczywistości zawsze kończy się źle.
Podsumowanie i wnioski.
Ludzie boją się krytyki z różnych powodów. Jedni dlatego, że mają osobowość unikającą i każda negatywna informacja wywołuje w nich lęk. Inni dlatego że są drapieżnikami i krytyka zagraża ich pozycji. Jeszcze inni dlatego że żyją w świecie pozytywności i nie potrafią radzić sobie z trudnymi emocjami. Ale niezależnie od typu osobowości, mechanizm jest ten sam. Krytyka jest lustrem. A ludzie boją się lustra.
Krytyka jest naturalna, zdrowa i potrzebna. Jest objawem myślenia, inteligencji i odwagi. Świat bez krytyki jest światem stagnacji. Światem, w którym nikt nie mówi prawdy, bo wszyscy boją się reakcji. A taki świat nie rozwija się. Taki świat gnije. Krytyka jest jednym z najważniejszych narzędzi rozwoju, ale tylko wtedy gdy ludzie przestają reagować na nią lękiem i zaczynają traktować ją jako informację, a nie zagrożenie. Społeczeństwo, które nie potrafi przyjmować krytyki, tworzy kulturę pozorów, w której liczy się wygoda emocjonalna, a nie prawda. Największym paradoksem jest to, że osoby uciekające przed krytyką najczęściej uciekają przed sobą, bo krytyka obnaża mechanizmy, które wolą ukrywać.
Nie strzelaj do wilka, pogłaszcz go.
Pozytywny terror. Przeczytaj.
LINK:
https://dobryhr.eu/pozytywny-terror-pseudorozwoj-pseudopsychologia-i-przemoc-psychiczna/
Autor: Jakub Iciaszek
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Potrzebujesz profesjonalnego CV lub doradztwa kariery?
A może marketingu na Linkedin lub strategii marketingowej?
Masz problemy z rekrutacją pracowników?
Zapoznaj się w takim razie z moją ofertą.
LINK:
Zapraszam do kontaktu.
